Ít ai ngờ rằng, đằng sau những đôi loa Hi-End xa xỉ mang tên Zellaton – một biểu tượng của sự thanh khiết trong âm thanh thế giới – lại là một hành trình đầy mê hoặc bắt đầu từ gian bếp nhỏ và chiếc lò nướng bánh thô sơ. Mỗi sản phẩm Zellaton là một di sản của Tiến sĩ Emil Podszus – người đã dành cả cuộc đời để chinh phục những rung động cơ học bằng trí tuệ của một nhà khoa học và tâm hồn của một nghệ sĩ. Cùng Công Audio ngược dòng thời gian về những năm 1930s để chứng kiến sự ra đời của một huyền thoại, từ khoảnh khắc lóe sáng bên lò nướng bánh đến vị thế thượng tôn trong giới Audiophile toàn cầu ngày nay!
- Cha đẻ của của hàng nghìn bằng sáng chế
Sinh ngày 21 tháng 1 năm 1881, Tiến sĩ Emil Podszus đã vượt qua kỳ thi quốc gia (cùng với những người sau này đoạt giải Nobel) tại Viện Max Planck và nhận bằng tiến sĩ từ Nernst. Ông hoạt động như một nhà phát minh trong nhiều lĩnh vực từ rất sớm. Những điểm nổi bật trong sự nghiệp của ông bao gồm việc phát triển máy nghiền bi (ball mill), thiết bị đóng vai trò quan trọng trong việc phát minh ra màu đồng, tiếp theo là máy nghiền xoáy quy mô lớn (whirl mill). Các ngành công nghiệp trong những lĩnh vực này vẫn tiếp tục sử dụng các phương pháp của ông cho đến tận ngày nay. Đồng thời, ông đã đầu tư rất lớn trong nhiều thập kỷ với hàng nghìn cuộc thử nghiệm để phát minh ra “màng loa bọt” (foam diaphragm), được gọi là “Zellaton”.
- Từ chiếc lò nướng bánh đến tuyệt tác âm thanh
- Khởi đầu của những ý tưởng thuở ban sơ
Trong một lần quan sát vợ mình nướng bánh từ bọt lòng trắng trứng, trong đầu Emil Podszus bỗng loé lên một ý tưởng “Mình phải đưa bọt lên một lớp nền!”. Sau đó, ông đã khám phá ra một loại vật liệu phù hợp có thể tạo bọt, cực kỳ ổn định cũng như có khả năng chịu được cả độ ẩm và nhiệt độ. Từ những thử nghiệm chuyên sâu, ông tìm thấy một chất xúc tác khiến lớp sơn – ban đầu được phủ lên bìa cứng và sau đó là lá bạc – phồng lên cho đến khi hình thành những bong bóng cực nhỏ. Đó là vào khoảng năm 1950, sau khi quá trình thử nghiệm đã bắt đầu từ khoảng 20 năm trước đó.
- Hành trình tạo nên những kiệt tác âm thanh
Để thực hiện những thí nghiệm của mình, Podszus đã cải tạo từ chiếc thùng chứa rác cũ thay cho chiếc lò nướng ở thời gian đầu. Đó cũng là lúc những giai đoạn đầu tiên của quá trình sản xuất ra đời. Với thành công đầu tiên là những chiếc loa Podszus – Zellaton, Emil Podszus đã thu hút sự chú ý lớn đến mức các giám đốc của công ty Siemens đã đến thăm cơ sở sản xuất của ông. Họ đã vô cùng kinh ngạc khi nhìn thấy chiếc “lò nướng” này dưới tầng hầm. Họ muốn trang bị cho một dòng sản phẩm với 10.000 thiết bị nhưng điều đó về mặt kỹ thuật là không khả thi vì khi đó ở Đông Đức không thể hoàn toàn tự chủ về nguồn cung vật liệu.
Theo lời khuyên của một mật vụ rằng ông sẽ bị bắt, ông cùng người con trai ông và một người trợ lý đã trốn sang Tây Đức và phải bắt đầu lại từ đầu. Tại đây, ông đã sử dụng một chiếc “bếp bình thường” để nướng màng loa. Và bắt đầu từ đây, những chiếc loa đầu tiên đã được ra đời. Báo chí và nhiều nhà phê bình đã nói về mức độ thanh khiết chưa từng có của âm thanh. Ở đó, những rung động tự nhiên gây méo tiếng của các màng loa thông thường đã hoàn toàn biến mất.
- Khi những “đứa con” đầu tiên thành hình
“Một thiết bị mới được ra đời, giúp tái tạo âm thanh với màng loa được giảm chấn cơ học, đặc trưng bởi việc áp dụng các cấu trúc đàn hồi tinh vi làm từ vật liệu cứng, độ bền cao với độ dày chỉ tính bằng phần nghìn milimet vào một vài vùng hẹp xác định, nằm giữa màng loa và các điểm tựa cứng cách đó một khoảng chỉ bằng một phần nhỏ centimet”. Đây là bằng sáng chế thứ tư trong một loạt các đơn đăng ký sáng chế liên quan đến loa của Tiến sĩ Emil Podszus từ năm 1931.
Ban đầu, ông cố gắng bù đắp những nhược điểm hiện có, đồng thời ông cũng nghiên cứu những phát minh hoàn toàn mới. Có thể kể đến chiếc loa điện động với nhiều màng loa hình nón có kích thước khác nhau được sắp xếp đồng trục – loại loa này vẫn còn xuất hiện trên thị trường ngày nay dưới dạng loa có nón phụ (buzzing cones).
Sau đó một năm, ông dành tâm sức để cải thiện âm thanh của điện thoại bằng các hệ thống loa, đặc biệt là cải thiện màng loa. Emil Podszus đã sử dụng các loại vải cứng được tẩm sơn mài và nhựa nôm, sau đó là các loại sợi và chất làm đầy khác nhau trộn vào sơn mài, đồng thời thử nghiệm với các độ dày màng loa khác nhau. Cuối cùng ông đã tìm ra giải pháp sử dụng một loại bọt đông cứng trên một lớp nền với các bong bóng có kích thước khác nhau và được bao quanh bởi các vách ngăn dày chỉ vài phần trăm milimet.
Bằng cách thay đổi các lớp màng ở mặt trước và mặt sau cũng như số lượng và loại chất làm đầy, ông đã có thể tối ưu hóa hơn nữa khả năng dẫn truyền âm thanh, giảm chấn cũng như độ cứng và độ bền của màng loa. Tiếp theo Podszus đã sử dụng các lá nhựa cho phần gân loa (bead) và nhện loa (centering), thiết kế này đã giúp ông cải thiện đáng kể khả năng đáp ứng xung động.
Cột mốc thành công tiếp theo là hệ thống “Plurale” bao gồm nhiều loa có kích thước khác nhau được sắp xếp chính xác về mặt hình học cho mỗi kênh stereo. Kết quả là ông đã giảm thiểu đáng kể hành trình của từng củ loa đơn lẻ, từ đó giảm thiểu độ méo tiếng. “Miếng ghép” hoàn hảo cuối cùng là loa treble mới phát triển có dải tần truyền dẫn lên đến 16.000 Hz – một sự chấn động thực sự vào thời điểm đó.
Ngay từ đầu, mục tiêu của ông là chế tạo một chiếc loa để tất cả mọi người đều có thể tận hưởng khả năng tái tạo âm nhạc chất lượng cao. Tuy nhiên, ông và con trai của mình là Kurt đã truyền cảm hứng cho nhiều khách hàng bằng những bộ chuyển đổi âm thanh đặc biệt đi trước thời đại. Ví dụ như nhà cung cấp thiết bị phòng thu Klein + Hummel. Từ đó, kỷ nguyên của loa Hi-fidelity (độ trung thực cao) đã được khởi xướng bởi Zellaton.
- Hành trình tiếp nối niềm đam mê
Gần một thế kỷ đã trôi qua kể từ những bản phác thảo đầu tiên của Tiến sĩ Emil Podszus, thế giới âm thanh đã thay đổi không ngừng, nhưng giá trị cốt lõi của Zellaton vẫn đứng vững như một tượng đài bất biến. Tại Việt Nam, hành trình kiến tạo những không gian âm nhạc đẳng cấp ấy được tiếp nối bởi Công Audio. Với hơn 20 năm tâm huyết trong thế giới âm thanh Hi-End, chúng tôi hiểu rằng: Zellaton không chỉ là một cặp loa mà là một câu chuyện về sự kiên trì, là kết tinh từ những giờ phút nướng màng loa thủ công đầy nhẫn nại của gia đình Podszus.
Công Audio tự hào là đại diện phân phối chính thức của Zellaton, mang những “tuyệt tác từ bọt trắng” về với cộng đồng Audiophile Việt. Với hệ thống trải nghiệm được thiết kế và tinh chỉnh bởi những chuyên gia giàu kinh nghiệm, nhằm tái hiện lại độ thanh khiết “chưa từng có” của Zellaton, showroom của Công Audio sẽ giúp bạn cảm nhận rõ rệt âm nhạc nguyên bản.
Hãy đến với Công Audio để trực tiếp lắng nghe “hơi thở” của lịch sử âm nhạc!
CÔNG AUDIO – ÂM THANH ĐẸP
Hotline: 036 416 6886 (Mr. Tiệp) | 091 739 9899 (Mr. Hưng) | 091 352 1073 (Mr. Quân)
Showroom: 39 Trần Quốc Toản – Quận Hoàn Kiếm – TP. Hà Nội
Website: https://congaudio.com.vn
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@CongAudio
Fanpage: https://www.facebook.com/CongAudio
